Rodzaje zdjęć RTG
Badania rentgenowskie pozostają podstawowym narzędziem wizualizacji struktur kostnych i narządów klatki piersiowej czy jamy brzusznej. Promieniowanie rentgenowskie przenika przez ciało i – po zarejestrowaniu na cyfrowym detektorze – tworzy obraz o zróżnicowanym kontraście.
Zdjęcia RTG klatki piersiowej
Badanie RTG klatki piersiowej należy do najczęstszych procedur diagnostycznych w radiologii. Pozwala ocenić:
- miąższ płuc (np. zmiany infekcyjne, naciekowe, guzowe),
- wielkość i zarys serca,
- drogi oddechowe i struktury śródpiersia.
Lekarz ocenia obraz zawsze łącznie z wywiadem oraz wynikami innych testów (np. morfologii, gazometrii). Gdy wynik pozostaje niejednoznaczny, zlecający może rozważyć dalsze badania.
Zdjęcia RTG kończyn
W traumatologii i ortopedii standardowa projekcja AP (przednio-tylna) oraz boczna ukazują ciągłość kory kostnej, szerokość szpar stawowych i prawidłowe ułożenie odłamów po złamaniu.
W praktyce stosuje się:
- RTG cyfrowe – obrazy o wysokiej rozdzielczości, możliwość zmniejszenia dawki,
- projekcje czynnościowe (np. zgięcie/wyprost w stawie kolanowym),
- badania kontrolne służące ocenie zrostu oraz monitorowaniu implantów.
Zdjęcia RTG jamy brzusznej
Zwykły radiogram brzucha w pozycji leżącej lub stojącej bywa przydatny, gdy:
- pojawia się nagły ból,
- istnieje podejrzenie niedrożności jelit (poziomy płynu, rozdęte pętle),
- zachodzi konieczność wstępnej oceny złogów w układzie moczowym.
Badanie wykonuje się po analizie korzyści i ryzyka, zwłaszcza u kobiet w ciąży. Jeśli potrzebna jest większa czułość diagnostyczna w zakresie tkanek miękkich, lekarz może sięgnąć po USG lub tomografię komputerową.
Zdjęcia RTG zębów i części twarzowej czaszki
W RTG zębów wykorzys tuje się mniejsze pola ekspozycji oraz specjalistyczne projekcje. Do najczęstszych należą:
- RTG punktowe (wewnątrzustne) – ocena pojedynczego zęba i tkanek okołowierzchołkowych,
- pantomogram (OPG) – obraz przeglądowy szczęki i żuchwy,
- RTG cefalometryczne – planowanie leczenia ortodontycznego,
- CBCT (tomografia wiązki stożkowej) – trójwymiarowa wizualizacja struktur zębowych i zatok.
Wszystkie badania wykonuje się zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia dotyczącym standardów ochrony radiologicznej w stomatologii.